Regio Zwolle bouwt slimmer met 3D-calculatie

Sneller, slimmer en efficiënter calculeren. Het kan met de praktische, gestandaardiseerde én gratis 3D-calculatiewerkmethodiek, ontwikkeld door een groep werkgevers in de bouwsector in Regio Zwolle. De ontwikkelaars roepen aannemers en opdrachtgevers op om ermee aan de slag te gaan.

De 3D-calculatiewerkmethodiek is kortgezegd een duidelijke afsprakenset voor het slim opbouwen van een BIM-model van een gebouw. ‘Je zou kunnen zeggen dat architecten, ontwerp- en tekenbureaus er data in stoppen, en calculatiebureaus en aannemers er data uithalen’, zegt Wim Dankelman van Van den Berg Groep. Samen met Jelle Weever van Weever Bouw nam hij vanuit de Sectortafel Bouw & Infra van Upgrade Jezelf en met steun van Vrienden van de Bouw het initiatief om de werkmethodiek te ontwikkelen.

Essentieel voor innovatie

Weever benadrukt dat de 3D-calculatiewerkmethodiek essentieel is voor de innovatie die de sector nú nodig heeft: ‘Vanwege tekorten op de arbeidsmarkt moeten we het werk met minder mensen gaan doen, dus onze processen moeten beter en digitaler. Dat lukt alleen als aannemers én opdrachtgevers samen hun verantwoordelijkheid nemen en deze manier van werken omarmen.’ Hij benadrukt ook dat de werkmethodiek helpt om aanbestedingen toekomstbestendig te houden: ‘Opdrachtgevers willen drie offertes kunnen blijven opvragen. Maar dat lukt alleen zolang aannemers het calculatiewerk aankunnen.’

Snellere afstemming

De kracht van de werkmethodiek is dat alle betrokken disciplines bij een bouwproject, zoals installateurs, constructeurs en bouwkundigen, volgens dezelfde standaarden hun gegevens invoeren.

‘Wij hebben als werkgroep een 3D-calculatiewerkmethodiek ontwikkeld waarin BIM-modellen gestructureerd worden opgezet. De coördinerende partij voegt al die modellen samen tot één coördinatiemodel. Dat kan de aannemer eenvoudig inlezen. Daardoor ontstaat vroegere afstemming en duidelijkheid over het ontwerp. Een calculator kan op basis van datzelfde BIM-model snel en eenvoudig een calculatie/raming maken’, legt Pim Jansen van BIMpress uit, die net als Matthijs Hol (Dantuma-Wegkamp), Jan Erik Huls (Huls Adviseurs) en Martijn Endeman (Gebr. Meijer) betrokken was bij de ontwikkeling van de methodiek. ‘Het bijbehorende handboek legt uit hoe de communicatie tussen de verschillende partijen moet zijn’, vult Matthijs Hol aan.

Eerder financiële duidelijkheid

Het systeem vraagt om het eerder en uitgebreider ontwikkelen van een 3D-model van een gebouw dan veel bedrijven gewend zijn. Dat lijkt meer werk, maar het levert uiteindelijk juist tijd en geld op, benadrukt Jan Erik Huls. ‘Bij een ontwerpwijziging moet nu vaak de hele calculatie opnieuw, en dat kan weken duren. Met deze 3D-calculatiewerkmethodiek zie je soms al in een uur wat de gevolgen zijn van een wijziging. De hoeveelheden zijn immers gestandaardiseerd en worden automatisch herkend.’

Door die duidelijkheid kan een opdrachtgever veel eerder bepalen of een project financieel haalbaar is. Geen wekenlange teken- en rekenrondes meer, geen dubbel werk als na een aanbesteding blijkt dat het tóch anders moet.
De werkmethodiek helpt ook bij inkoop, vertelt Martijn Endeman. ‘Onderdelen als cementdekvloeren, stucwerk of kozijnen leveren in calculaties van verschillende partijen verschillende hoeveelheden op. Met deze methodiek haalt iedereen dezelfde data op dezelfde manier op. Dat scheelt een hoop controlewerk.’

Twee pilots

Dat bleek ook uit een pilot voor de bouw van de nieuwe winkel van Oostendorp Muziek op bedrijventerrein H2O in Hattemerbroek. De klant wilde laat in het proces een laadkuil inpassen, met grote gevolgen voor het ontwerp. Endeman: ‘Onze methodiek berekent die nieuwe hoeveelheden direct door. Daardoor kun je bouwpartners meteen aansturen en dus snel schakelen.’

Bij de tweede pilot, een appartementengebouw van Weever Bouw, werd het digitale gebouwmodel vanaf de schetsfase opgebouwd met behulp van de 3D-calculatiewerkmethodiek. Weever nam hierbij het voortouw om de BIM-regie te voeren. Jansen: ‘Iedere partij wist exact wat er in elke fase in 3D gebouwd moest worden. Bij de evaluatie gaven alle partijen aan dat ze het daardoor een fijn proces vonden, met als resultaat een model dat in de volgende fase door een nieuwe partij meteen bruikbaar is.’

Kwestie van omschakelen

Veel ondernemers hebben interesse in de werkmethodiek, zoals bleek tijdens de lezing over dit onderwerp bij Deltion College, waar ondernemers, docenten en leerlingen waren. ‘Maar daarna gaat iedereen weer aan het werk op zijn eigen, vertrouwde manier’, zegt Dankelman. ‘Het vraagt tijd om het onder de knie te krijgen. Maar het is vooral een kwestie van omschakelen. Net zoals wanneer je van een oude auto naar een nieuwe auto gaat. Dan moet je die knoppen even leren kennen.’

Weever vult aan dat opdrachtgevers hier óók een rol in hebben: ‘Zij moeten accepteren dat de voorfase iets meer kost. Maar dat betaalt zich driedubbel terug: minder meer- en minderwerk, een beter ontwerp en veel minder projectmanagementuren tijdens de uitvoering.’

Gratis beschikbaar

De 3D-calculatiewerkmethodiek bestaat uit een Excel-database en een handboek en is gratis beschikbaar via de website van Upgrade jezelf (Sectortafel Bouw & Infra). Pim Jansen roept bedrijven op om contact op te nemen als ze interesse hebben. ‘We helpen graag om het systeem te leren begrijpen en ermee te leren werken.’

Alle ondernemers werkten belangeloos mee aan het project. ‘We dachten niet vanuit concurrentie, maar vanuit samenwerking en hoe we de regio daarmee kunnen versterken’, zegt Dankelman. ‘We delen kennis omdat we allemaal willen dat de bouwsector in Regio Zwolle slimmer, beter en efficiënter gaat werken.’

Wie meer wil weten, of een project wil uitvoeren met de 3D-calculatiewerkmethodiek, kan contact opnemen met netwerkregisseur Anne-Marie Smits, kwartiermaker@vriendenvandebouw.com